Sáng mùng 1 Tết (lễ Chính Đán) là thời điểm khởi đầu của năm mới. Lễ cúng mùng 1 có ý nghĩa vô cùng quan trọng để cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đạo bình an, vạn sự như ý. Dưới đây là bài văn khấn và cách chuẩn bị lễ cúng mùng 1 Tết chi tiết.
1. Ý Nghĩa Lễ Cúng Sáng Mùng 1 Tết
Ngày mùng 1 Tết được coi là ngày đại cát, đại lợi. Theo phong tục tập quán, sáng mùng 1 con cháu sẽ dâng hương, làm cơm cúng mời ông bà tổ tiên về ăn Tết cùng gia đình.
Đây là dịp để con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn đối với cội nguồn, đồng thời gửi gắm những ước nguyện về một năm mới an khang, thịnh vượng, tài lộc dồi dào.
2. Chuẩn Bị Mâm Cúng Mùng 1 Tết
Mâm cỗ cúng mùng 1 Tết thường được chuẩn bị thịnh soạn hơn ngày thường. Tùy vào văn hóa vùng miền và điều kiện gia đình mà có thể chuẩn bị cỗ mặn hoặc cỗ chay.
2.1. Mâm Cỗ Mặn Truyền Thống
- Bánh chưng (Miền Bắc) hoặc Bánh tét (Miền Nam).
- Gà luộc: Gà trống thiến hoặc gà ri da vàng, buộc cánh tiên đẹp mắt.
- Giò lụa, chả quế.
- Nem rán (Chả giò).
- Canh măng miến: Nấu với sườn non hoặc chân giò.
- Xôi gấc: Màu đỏ của gấc tượng trưng cho sự may mắn.
- Dưa hành, củ kiệu: Món ăn kèm chống ngán.
- Cơm trắng, rượu, nước.
2.2. Mâm Cỗ Chay
Dành cho các gia đình theo đạo Phật hoặc muốn khởi đầu năm mới thanh tịnh.
- Xôi đỗ, xôi sen.
- Giò chay, nem chay.
- Rau xào thập cẩm, canh nấm.
- Chè kho, hoa quả tươi.
3. Văn Khấn Mùng 1 Tết (Cúng Gia Tiên)
NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT! (3 lần)
Kính lạy:
- Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
- Các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, Bá thúc, Huynh đệ, Cô di, Tỷ muội đường thượng, đường hạ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại.
Hôm nay là ngày Mùng 1 tháng Giêng năm [Tên Năm].
Tín chủ (chúng) con là: ............................................................
Ngụ tại: ............................................................................................
Nhân tiết minh niên, đầu xuân năm mới, chúng con thiết lập đạo tràng, sửa biện hương hoa, cơm canh lễ vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án.
Chúng con kính mời:
Ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con năm mới bình an, khang thái, vạn sự tốt lành.
Chúng con kính mời:
Các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại đồng lai hâm hưởng.
Cúi xin các vị phù hộ cho toàn gia chúng con: Năm mới sức khỏe dồi dào, mọi sự hanh thông, tai qua nạn khỏi, lộc tài vượng tiến, bốn mùa bình an, tám tiết tươi tốt.
Tín chủ con lại kính mời các vị Vong linh tiền chủ, hậu chủ ở trong đất này cùng về hâm hưởng.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo! (Nam mô A Di Đà Phật! - 3 lần)
4. Những Điều Kiêng Kỵ Ngày Mùng 1
- Kiêng quét nhà: Theo dân gian, quét nhà ngày mùng 1 là quét hết tài lộc ra khỏi cửa. Nếu quét thì nên gom rác vào một góc nhà, đợi hết 3 ngày Tết mới đổ.
- Kiêng làm vỡ đồ đạc: Đổ vỡ đầu năm báo hiệu sự chia ly, sứt mẻ.
- Kiêng cho vay mượn tiền: Cho vay tiền đầu năm sẽ khiến cả năm bị thất thoát tiền bạc.
- Kiêng nói lời xui xẻo: Chỉ nên nói lời hay ý đẹp, chúc tụng nhau.
- Kiêng mặc trang phục màu đen trắng: Nên mặc đồ màu tươi sáng như đỏ, vàng, hồng.